W projekcie przewidziane są działania w ramach ochrony czynnej w rezerwacie "Bór na Czerwonem", poprawy metod zarządzania przestrzenią na całym obszarze Torfowisk Orawsko-Nowotarskich, a także zwiększania świadomości społecznej na temat mokradeł w celu ograniczenia wywieranej na nie presji antropogenicznej. 

Zabiegi czynnej ochrony cennych siedlisk mokradłowych w rezerwacie "Bór na Czerwonem" (obszar Ramsar, część Torfowisk Orawsko-Nowotarskich) w powiecie nowotarskim (woj. małopolskie) – ustanowionego w celu ochrony torfowiska wysokiego oraz otaczającego jego kopułę boru bagiennego.

  • budowa infrastruktury poprawiającej stosunki wodne (zapobieganie odpływowi wody) w torfowisku – 23 tam i 3 zastawek, a także modernizacja grobli na odcinku ok. 100 m,
  • wycinka sosny (niepożądana sukcesja); łączna powierzchnia zabiegu: ok. 40,34ha (kopuła – 33,88ha, skłon – 1,29ha, okrajek – 5,17ha),
  • budowa i modernizacja infrastruktury turystycznej zapobiegająca presji antropogenicznej obszaru rezerwatu: budowa kładek drewnianych (ok. 160 mb), remont kładek drewnianych (ok. 150 mb), budowa zadaszonej wiaty dla turystów, instalacja 3 tablic informacyjnych.

Kompleksowy monitoring przyrodniczy parametrów abiotycznych i biotycznych torfowiska z wykorzystaniem nowoczesnych technologii.

  • opracowanie modelu hydrogeologicznego obszaru rezerwatu,
  • monitoring hydrogeologiczny w oparciu o założoną w ramach projektu sieć piezometrów kontrolnych poziomu wody,
  • monitoring elementów abiotycznych i biotycznych w zakresie: (1) geomorfologia, (2) gleby, (3) botanika, (4) entomologia, (5) herpetologia – ze szczególnym uwzględnieniem kumaka górskiego i traszki karpackiej – gatunków będących przedmiotem ochrony w rezerwacie, (6) ornitologia, w tym założenie fotopułapek (5 sztuk),
  • monitoring pokrycia terenu – na podstawie skanowania powierzchni terenu (dron skanujący) wykonany na początku i na końcu projektu w celu rejestracji stanu zastanego i końcowego.

Za wyżej wymienione działania związane z ochroną czynną oraz monitoringiem przyrodniczym odpowiedzialny jest nasz partner Fundacja Przyroda i Człowiek

Wsparcie działań zarządczych w gminach, na których położony jest cały kompleks Torfowisk Orawsko-Nowotarskich, skierowanych do samorządów lokalnych, właścicieli i użytkowników gruntów i innych interesariuszy mających wpływ na kształtowanie przestrzeni i zrównoważone użytkowanie różnorodności biologicznej.

Wspieranie zrównoważonego kształtowania przestrzeni, procesów decyzyjnych i właściwego użytkowania gruntów w gminach na terenie Torfowisk Orawsko-Nowotarskich jest kluczowe dla ich ochrony. W tym celu zaplanowano serię 5 dwudniowych warsztatów dla przedstawicieli samorządów lokalnych, innych instytucji i organizacji, oraz prywatnych właścicieli i/lub użytkowników gruntów - czyli osób i podmiotów mających znaczny wpływ na kształtowanie przestrzeni na obszarze Torfowisk (ostoja Natura 2000) i bezpośrednim otoczeniu, wpływającym na stan ich zachowania. W każdym warsztacie przewidziano udział 25 ok. uczestników (w sumie ok. 25 osób).

Kampania edukacyjna skierowana do młodzieży szkolnej oraz osób dorosłych, dotycząca roli i znaczenia terenów mokradłowych oraz sposobów ich ochrony.

1) działania edukacyjne skierowane do szkół podstawowych:

  • seminarium przygotowujące do prowadzenia zajęć z młodzieżą dla pracowników Nadleśnictwa Nowy Targ oraz przedstawicieli UNEP/GRID–Warszawa i Fundacji Przyroda i Człowiek,
  • 15 lekcji dla młodzieży szkolnej (w 5 gminach objętych Projektem) dla w sumie ok. 300 uczniów oraz ich nauczycieli.

2) pozaszkolna edukacja ekologiczna dla osób indywidualnych: turystów i rodzin, w ramach której zostaną przygotowane dwa edukacyjne zestawy doświadczalne, które będą dostępne w Ośrodku Edukacyjnym Lasów Państwowych. Odwiedzającym ośrodek pozwolą one zrozumieć, jak funkcjonuje ekosystem torfowiskowy, np. jak zachodzi kumulacja torfu i piętrzenie kopuły, a także jak wyglądają i jak magazynują wodę torfowce oraz w jaki sposób prowadzone są pomiary hydrologiczne. W ośrodku będą też dostępne materiały edukacyjne (700 pakietów) dotyczące mokradeł.

Za wyżej wymienione działania miękkie – wsparcie działań zarządczych w gminach oraz kampanię edukacyjną – odpowiedzialne jest Centrum UNEP/GRID-Warszawa.

Współpraca z Partnerem z Norwegii

Asplan Viak AS to wieloletni partner UNEP/GRID–Warszawa (twórca i dysponent instancji geoportalowej Adaptive, wykorzystywanej w Projekcie). Współpraca w Projekcie będzie czerpać z know-how Partnera dot. zastosowań teledetekcji i geoinformacji w kontekście ochrony cennych torfowisk w Polsce i obejmie:

1) 2-dniową wizytę studyjną przedstawicieli Projektu i kluczowych interesariuszy (RDOŚ, Nadleśnictwo, samorząd lokalny - w sumie ok. 8 osób) w Norwegii, we wczesnej fazie Projektu) w ramach której odbędą się:

- spotkania merytoryczne: z Partnerem, przedstawicielem Norwegian Institute of Nature Research (NINA), zajmującym się badaniami i ochroną mokradeł (w tym w kontekście zmian klimatu), oraz organem zarządzającym przestrzenią (w tym terenami podmokłymi) w skali lokalnej lub regionalnej,

- wizyta w terenie na torfowisku zbliżonym charakterem do "Boru na Czerwonem";

2) bieżące partnerstwo technologiczne;

3) udział przedst. Asplan Viak i NINA w konf. końcowej Projektu – wymiana know-how.

Upowszechnianie rezultatów w skali międzynarodowej, gł. wśród pozostałych krajów Karpackich (wsparcie wdrażania Konwencji Karpackiej).

Kampania informacyjna dla upowszechniania celów, tematu i rezultatów Projektu wśród grup docelowych:

1) Kampania medialna – w tym 2 wyjazdy studyjne dla ok. 25 dziennikarzy mediów lokalnych i branżowych oraz influencerów mediów społecznościowych (blogi itp.); seria publikacji medialnych dot. mokradeł.

2) Konferencja końcowa Projektu dla ok. 80 uczestników – interesariuszy Projektu z Polski oraz zza granicy (Partner norweski, kraje karpackie).

3) Wydarzenia krajowe i międzynarodowe zw. z wdrażaniem Konwencji Karpackiej (Konferencja Stron, posiedzenie Krajowego Komitetu Sterującego itp.).

4) Geoportal Projektu – udostępnianie i upowszechnianie przyrodniczych danych przestrzennych: projektowych i referencyjnych grupom docelowym w formie specjalistycznej i popularnej.

5) Kontakty z innymi projektami o podobnej tematyce; uczestnictwo w wydarzeniach krajowych i międzynarodowych o tematyce spójnej z celami i tematem Projektu.

Sekretariat projektu:

Centrum UNEP/GRID-Warszawa
ul. Sobieszyńska 8, 00-764 Warszawa
tel.: 22 840 66 64, faks: 22 851 62 01
sekretariat@karpatylacza.pl
Koordynator projektu:

Piotr Mikołajczyk
Wspólnie działamy na rzecz zielonej Europy.
"Karpaty Łączą – ochrona Torfowisk Orawsko-Nowotarskich" korzysta z dofinansowania o wartości 3 668 128 zł otrzymanego od Islandii, Liechtensteinu i Norwegii w ramach funduszy EOG. Celem projektu jest ochrona cennych siedlisk przyrodniczych w rezerwacie „Bór na Czerwonem”: torfowiska wysokiego oraz bagiennych zbiorowisk leśnych w jego otoczeniu, wchodzących w skład kompleksu Torfowisk Orawsko-Nowotarskich. Dofinansowanie z budżetu państwa wynosi 624 367 zł.
Zadanie pn. „Ochrona Torfowisk Orawsko-Nowotarskich – wsparcie zrównoważonego zarządzania i wzrost świadomości ekologicznej” współfinansowane jest ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie. Koszt kwalifikowany Zadania: 166 432 zł. Dofinansowanie WFOŚiGW w Krakowie: 49 927 zł.
Koordynator:
Partnerzy projektu:
© UNEP/GRID-Warszawa 2022